Η Θεσσαλονίκη έχει πληγεί συντριπτικά από την οικονομική καχεξία, η ανεργία καλπάζει, η αγορά στενάζει και τα διαθέσιμα εισοδήματα περιορίζονται δραματικά. Με αυτά τα δεδομένα αναζητούνται λύσεις για την ανάπτυξη της πόλης και τη δημιουργία πλούτου, που θα «υπακούουν» σε δύο προϋποθέσεις. Πρώτον, άμεση απόδοση, αφού ο καιρός του προγραμματισμού πέρασε ανεκμετάλλευτος και, δεύτερον, χαμηλού επενδυτικού κόστους, αφού πόροι δεν υπάρχουν.

Στο συγκεκριμένο περιβάλλον η ανάπτυξη του τουρισμού, που παραμένει για τη Θεσσαλονίκη «μαύρη τρύπα», ασφαλώς μπορεί να δώσει διέξοδο. Η εικόνα δεν είναι σήμερα καλή, αλλά όσοι ασχολούνται με τις τουριστικές επιχειρήσεις πιστεύουν ότι είναι αναστρέψιμη. Αρκεί η προσέγγιση του θέματος να γίνει επαγγελματικά και οργανωμένα, να αξιοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες δυνάμεις και να υπάρξει συνέπεια. Η επαναδραστηριοποίηση του Οργανισμού Τουριστικής Προβολής και Μάρκετινγκ νομού Θεσσαλονίκης, που συστάθηκε πριν από μερικά χρόνια, αλλά παρέμεινε ανενεργός λόγω των παιχνιδιών εξουσίας των παραγόντων της πόλης είναι ένα πρώτο βήμα, αν και κανείς δεν εγγυάται ότι η γραφειοκρατία θα επιτρέψει σε ένα πολυμετοχικό φορέα να λειτουργήσει αποδοτικά.

Οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν από κοινού ο δήμος Θεσσαλονίκης με φορείς της πόλης για την προώθηση της πόλης ως προορισμού κρουαζιέρας (εξορμήσεις σε Ισραήλ, Τουρκία, ΗΠΑ κ.λπ.) μπορεί να αποδειχτούν καθοριστικές, ενώ η μεγάλη οικονομική κρίση φαίνεται να αφυπνίζει τους φορείς των επαγγελματιών του τουρισμού, οι οποίοι βλέπουν ακόμη και τη μικρή ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης στο συγκεκριμένο πεδίο να συρρικνώνεται. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των ξενοδόχων της πόλης, οι οποίοι βλέπουν την κίνηση να περιορίζεται σημαντικά και, παρά τη μείωση του ΦΠΑ στο 6,5%, να μην μπορούν να κρατήσουν ανοιχτά τα… μαγαζιά τους. Επισήμως, τους τελευταίους μήνες περί τις 15 ξενοδοχειακές μονάδες έχουν βγει «στο σφυρί», αλλά μόνο μία -στην περιοχή του δήμου Θερμαϊκού- έχει αλλάξει χέρια. Οι υπόλοιπες παραμένουν στα αζήτητα και σε πολλές από αυτές που λειτουργούν κανονικά τα οικονομικά προβλήματα είναι μεγάλα, γίνονται περικοπές προσωπικού και κάθε άλλη προσπάθεια περιορισμού δαπανών, που κάποια στιγμή ενδέχεται να καταλήξει σε υποβάθμιση των προσφερόμενων υπηρεσιών. Τα ξενοδοχεία της Θεσσαλονίκης έχασαν πέρσι το 20% του τζίρου τους έναντι του -επίσης κακού- 2009, ενώ η πληρότητα ήταν μειωμένη κατά 9% στα δωμάτια και κατά 13% στα άτομα, καθώς διαμορφώθηκε στο 45% σε επίπεδο δωματίων και 42% σε επίπεδο κλινών.

Πάλληλα, αποδεικνύεται ότι η κρίση έχει αλλοιώσει τη σύνθεση των αλλοδαπών επισκεπτών, οι οποίοι αποτελούν το 55% του συνόλου των επισκεπτών της Θεσσαλονίκης. Για άλλη μια φορά η Ιστορία και η γεωγραφία «βάζουν πλάτη» για να στηρίξουν μια πόλη που δεν κάνει σχεδόν τίποτα για τον εαυτό της. Για παράδειγμα, σήμερα είναι αμφίβολο αν κάποιος ξένος επισκέπτης μπορεί να προμηθευτεί τη στιγμή ακριβώς που θα πατήσει το πόδι του στην πόλη (αεροδρόμιο, ξενοδοχείο κ.λπ.) ένα χάρτη, ώστε να μπορεί να μετακινηθεί. Το 2010, λοιπόν, η Θεσσαλονίκη υποδέχτηκε κυρίως επισκέπτες από τα δυτικά Βαλκάνια (Σερβία, FYROM), τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή (Τουρκία, Ισραήλ, Κύπρος). Από περιοχές, δηλαδή, που είτε βρίσκονται πολύ κοντά και η πρόσβαση είναι εύκολη είτε υπάρχουν ιστορικοί δεσμοί. Αντίθετα η Θεσσαλονίκη το 2010 «έχασε» τους Βούλγαρους και τους Ρουμάνους, οι οποίοι δεν ταξίδεψαν λόγω της σκληρής οικονομικής δοκιμασίας που βιώνουν, ενώ σημαντική ήταν και η υποχώρηση των λεγόμενων ανεπτυγμένων αγορών της Ευρώπης, αφού σύμφωνα με τα στοιχεία από τα ξενοδοχεία της πόλης η παρουσία των Γερμανών μειώθηκε κατά 18%, των Ιταλών κατά 13,5%, των Γάλλων κατά 7,20%, των Βρετανών κατά 5,5% και των Αμερικανών κατά 8,10%.